Chód wierzchowca – informacje podstawowe

Sposób w jaki porusza się koń zwany jest chodem. Każdy rozpoczynający naukę jeździec musi zaznajomić się z każdym z chodów wierzchowca. Poprawne rozróżnianie chodów jest podstawową kwestią w nauce jazdy konnej. Jeździec musi nauczyć się jak oddziaływać skutecznie pomocami jeździeckimi i jak postępować w siodle w każdym rodzaju chodu. Poprawne realizowanie chodów wymaga również od jeżdżącego i konia świetnej komunikacji zbudowanej na starannym treningu.

Fundamentalnym chodem, od którego zaczynamy naukę jazdy jest stęp. Jest on najpowolniejszym chodem konia. Złożony z czterech taktów. Początkowo stawiana jest tylna noga następnie przednia po jednej stronie. Kolejno w ruch idzie w jednakowej kolejności przeciwległa para nóg po drugiej stronie. Rozróżnić możemy stęp roboczy, zebrany, swobodny oraz wyciągnięty.
Stęp pośredni jest chodem wolnym przy czym koń kroczy energicznie. Tylne kończyny trochę przekraczają ślady przednich kopyt. Jeździec ma dobry kontakt z koniem na wodzy. Stęp zebrany – koń wykonuje krótkie kroki przy znacznym zgięciu stawów. Kontakt na wodzy jest trochę lżejszy. Stęp swobodny jest chodem zapewniającą koniowi dużą swobodę. Wodze ani trochę nie są napięte. Wierzchowiec w tym chodzie wypoczywa. Stęp wyciągnięty – wierzchowiec wykonuje maksymalnie duże kroki, dlatego też jego ciało ulega charakterystycznemu wyciągnięciu.

Następnym i żwawszym chodem konia jest kłus. Jest chodem dwutaktowym. W chodzie tym obie kończyny po przekątnej odpychają się od ziemi a pozostałe dwie są podniesione w powietrzu i tak na przemian. Wyróżniamy kłus roboczy, pośredni, zebrany jak również wyciągnięty. W czasie kłusa roboczego wierzchowiec porusza się naturalnie bez większego wysilania. Natomiast w kłusie pośrednim sylwetka konia staje się bardziej wyciągnięta. Koń porusza się żwawiej niż ma to miejsce w przypadku roboczego kłusa. Podczas kłusa zebranego szyja wierzchowca jest widocznie wygięta, wykrok jest krótki a stawy pracują mocniej. Kłus wyciągnięty charakteryzuje się mocnym wyciągnięciem sylwetki konia oraz stawianiem maksymalnie długich kroków.

Galop jest chodem trzytaktowym konia. Podczas tego chodu występuje faza oderwania wszystkich nóg od podłoża. Jeden skok zwany jest foulem. Rozróżniamy galop z prawej a także lewej nogi w zależności od tego, która para kończyn wysuwa się wprzód jako pierwsza. Przeważnie wierzchowiec galopuje na parę nóg zgodnie z kierunkiem ruchu. Jeżeli porusza się w przeciwnym kierunku niż kończyna, na którą galopuje to jest to tzw. kontrgalop. Rozróżnia się galop roboczy, pośredni, zebrany oraz wyciągnięty. Galop roboczy charakteryzuje się rytmicznością, równością oraz sporą równowagą wierzchowca. W czasie galopu pośredniego foule konia są rozciągnięte. Głowa oraz szyja konia jest lekko pochylona. W czasie galopu wyciągniętego foule wierzchowca są maksymalnie wyciągnięte. Głowa wierzchowca jest spuszczona a szyja wyciągnięta.

Cwał – jest odmianą galopu. Jednak jest chodem czterotaktowym. Jest najszybszym chodem konia. Prędkość galopującego konia waha się w okolicach 50 – 60 km/h.